Składniki skorupy ziemskiej 2010-02-16

MINERAŁY – powstałe w naturalny sposób składniki skorupy ziemskiej o określonej budowie chemicznej i stałych cechach fizycznych.

 

MINERAŁY SKAŁOTWÓRCZE – to te, które wchodzą w skład skał.

 

MINERAŁY RODZIME – zbudowane z jednego pierwiastka, np.: złoto, srebro, platyna, żelazo, siarka, węgiel.

 

MINERAŁY ZŁOŻONE – zbudowane z wielu pierwiastków.

 

CECHY FIZYCZNE MINERAŁÓW:

-         gęstość,

-         barwa i przezroczystość,

-         twardość

-         rysa,

-         połysk,

-         łupliwość

-         przełam.

 

TYPY SKAŁ ZE WZGLĘDU NA GENEZĘ:

-         magmowe (granit, bazalt),

-         osadowe (gruz, żwir, piaski, muł, ił),

-         metamorficzne(marmur, gnejs).

 

ZŁOŻE MINERALNE – naturalne nagromadzenie minerałów użytecznych w ilości nadającej się do eksploatacji.

Budowa wnętrza Ziemi 2010-02-16

BUDOWA WNĘTRZA ZIEMI – budowę wnętrza Ziemi można poznać badając przebieg rozchodzących się w nim fal sejsmicznych.

 

-         skorupa ziemska,

-         płaszcz górny,

-         płaszcz dolny,

-         jądro zewnętrzne,

-         jądro wewnętrzne.

 

Wzrost temperatury wraz ze wzrostem głębokości.

 

STOPIEŃ GEOTERMICZNY – wskazuje co ile metrów w głąb Ziemi następuje wzrost temperatury o 1st. C.

 

GRADIENT GEOTERMICZNY – wskazuje zmianę temperatury na 100 metrów głębokości.

Tabela stratygraficzna 2010-02-16

TABELA STRATYGRAFICZNA – przedstawia podział Ziemi na jednostki czasu: eony, ery, okresy, epoki, wieki, itd.

Metody badań wieku skał. 2010-02-16

METODY BADAŃ WIEKU SKAŁ:

1. METODY OKREŚLANIA WIEKU WZGLĘDNEGO SKAŁ:

-         stratygraficzna,

-         paleontologiczna,

-         palinologiczna (analiza pyłków),

-         paleomagnetyczna,

1. METODY OKREŚLANIA WIEKU BEZWZGLĘDNEGO SKAŁ:

-         radiometryczna,

-         termolununescencji,

-         dendrochronologiczna,

-         warwowa,

-         lichenometryczna,

 

Dzieje Ziemi 2010-02-11

LITOSFERA – zewnętrzna skalna powłoka Ziemi. Składa się ze skorupy ziemskiej.

FAZY ROZWOJU LITOSFERY – dzieje Ziemi szacuje się na około 4,5mld lat. Przemiany litosfery obejmują 3 fazy:
a) faza kształtowania skorupy – prenatalna (4,5 – 2,7mld lat temu),
b) faza rozwoju kontynentów (2,7 – 1,8mld lat temu),
c) faza tektoniki płyt litosfery (1,8mld lat temu do dzisiaj).

PANGEA – jeden prakontynent, z którego powstały kontynenty.

GEOLOGIE DZIELIMY NA: paleogeografię, paleontologię, stratygrafię.

INTRUZJA – wdarcie się magmy między skały w skorupie ziemskiej, bez wydostania się na zewnątrz.

SKAMIENIAŁOŚCI - (skamieliny) to szczątki roślin i zwierząt z minionych okresów geologicznych, zachowane w skałach.

KENOZOIK = NEOGEN, PALEOGEN.

MEZOZOIK = KREDA, JURA, TRIAS.

PALEOZOIK = PERM, KARBON, DEWON, SYLUR, ORDOWIK, KAMBR.

Kalendarze 2010-02-08

KALENDARZ JULIAŃSKI – na zlecenie Juliusza Cezara. 365 dni i 6 godzin. Rok dzielony na 12 miesięcy. Co 4 rok przestępny.

KALENDARZ GREGORIAŃSKI – na zlecenie papieża Grzegorza 13 w 1582roku. Równonoc wiosenna na 21 marca. Rok przestępny co 4 lata.

Rachuba czasu na Ziemi 2010-02-08

CZAS SŁONECZNY – gdy miejscowości są na tych samych półkulach, obliczając różnicę, od większej długości odejmujemy mniejszą, gdy na różnych półkulach – sumujemy długości.

CZAS STREFOWY – południkiem początkowym jest południk Greenwich. Przemieszczając się od południka 0 st. do południka 180 st. przez 12 stref na wschód – dodajemy 12 godzin, na zachód – odejmujemy 12 godzin.

Ruch obrotowy Ziemi. 2010-02-04

RUCH OBROTOWY ZIEMI – Ziemia obraca się wokół własnej osi z zachodu na wschód (w lewo).

 

POŁUDNIE SŁONECZNE – chwila górowania Słońca.

 

ŚREDNIA DOBA SŁONECZNA – odstęp czasu między kolejnymi dwoma górowaniami Słońca. Trwa 24h.

 

KONSEKWENCJE RUCHU OBROTOWEGO ZIEMI:

a)      następstwo dnia i nocy,

b)      pozorna wędrówka Słońca po sferze niebieskiej,

c)      pojęcie czasu słonecznego,

d)      spłaszczenie Ziemi na biegunach,

e)      siła Coriolisa.

Ruch obiegowy Ziemi 2010-02-01

RUCH OBIEGOWY ZIEMI – Ziemia obiega Słońce po orbicie eliptycznej w ciągu 365 dni, 6 godzin, 9 minut i 9 sekund.

ELIPTYKA – wielkie koło na sferze niebieskiej, po którym następuje pozorna wędrówka Słońca.

GWIAZDOZBIORY ZODIAKU: WIOSENNE: baran, byk, bliźnięta. LETNIE: rak, lew, panna. JESIENNE: waga, skorpion, strzelec. ZIMOWE: koziorożec, wodnik, ryby.

PUNKTY KARDYNALNE NA ELIPTYCE: Równonocy wiosennej – 20 marca, przesilenia letniego – 21 czerwca, równonocy jesiennej – 23 września, przesilenia zimowego – 21 grudnia.

ASTRONOMICZNE PORY ROKU: 21 marca – wiosna, 22 czerwca – lato, 23 września – jesień, 22 grudnia – zima.

STREFY OŚWIETLENIA ZIEMI:
a) strefy zimne – leżą za kołami podbiegunowymi, są dwie.
b) strefy umiarkowane – leżą między kołami podbiegunowymi, a zwrotnikami, są dwie.
c) strefa gorąca – leży między zwrotnikami, jest jedna.

DNI I NOCE POLARNE – to dni i noce, które trwają dłużej niż dobę. Występują za kołami podbiegunowymi. Na biegunach rok dzieli się na dzień i noc polarną, które trwają po sześć miesięcy.

KONSEKWENCJE RUCHU OBIEGOWEGO ZIEMI:
a) rok jako podstawowa jednostka czasu,
b) strefy oświetlenia Ziemi,
c) strefy klimatyczne,
d) dni i noce polarne,
e) pory roku i zróżnicowanie czasu,
f) zmiany rozkładu średniej temperatury powietrza,
g) zmiana wysokości Słońca nad horyzontem,
h) zmiana miejsca wschodu i zachodu Słońca na horyzoncie.

Długość i szerokość geograficzna 2010-01-28

DŁUGOŚĆ GEOGRAFICZNA – kąt zawarty między półpłaszczyzną południka 0st., a półpłaszczyzną południka przechodzącego przez dany punkt. Mamy długość geograficzną wschodnią i zachodnią. Każdy stopień długości geograficznej ma 60 minut.

SZEROKOŚĆ GEOGRAFICZNA – kąt zawarty między półpłaszczyzną równika, a półprostą wychodzącą ze środka Ziemi i przechodzącą przez dany punkt. Mamy szerokość geograficzną północną i południową.

NAJWAŻNIEJSZE RÓWNOLEŻNIKI: biegun północny 90st. N, biegun południowy 90st. S, koło podbiegunowe północne 66st.33’ N, koło podbiegunowe południowe 66st.33’ S, zwrotnik Raka 23st.27’ N, zwrotnik Koziorożca 23st.27’ S, równik 0st.